Ekim 26, 2026

Kardeş Kıskançlığı ve Alt Islatma Problemlerinde Oyunun Gücü

Psikolojik Danışman


Kelimelerin bittiği yerde oyun başlar. 


Çocuklar oyun kurarak iletişim kurarlar. Oyunlarla anlaşır, oyunlarla kavga ederler. Hayatı da oyunla deneyimlerler. Bu açıdan baktığımızda, oyun gerçek hayatın bir demosu diyebiliriz. Çocuklar hayatı böyle deneyimlerken, onlara ulaşmak için de oyunun gücünü kullanmamız gerekir. Çocuklara yaşadıkları zorluklarda yardımcı olurken oyunu ana iletişim aracı olarak kullanmamızın temel mantığı budur.

Görünmez Bağ: Kardeş Kıskançlığı Neden Alt Islatmaya Dönüşür?

Eve yeni bir bebeğin gelmesi, büyük kardeş için ışıkların ondan uzaklaşması anlamına gelir. Küçük olanın daha fazla bakıma ihtiyacı olması doğaldır. Bu ihtiyaç, zamanın büyük çoğunluğunun ona verilmesini beraberinde getirir. Büyük kardeş ise bu durumda arka planda kalır. Bu arka planda kalışı tersine çevirmek ve yeniden ön plana çıkmak için en pratik yöntem geçmişe dönmektir. Eğer o geçmişteki gibi davranırsa, anne ve babası da geçmişteki gibi onunla ilgilenebilir. Alt ıslatmaya geri dönüş, büyük çocuğun anne ve babaya ‘Ben de bebeğim, benim de bakıma ihtiyacım var’ demesinin farklı bir versiyonudur.

Çocuğun alt ıslatması ilk önce fizyolojik tetkiklerle incelenmeli, tıbbi bir sorun olmadığı netleştikten sonra durumu psikolojik olarak değerlendirmek doğru olacaktır.

Çocuğun bu yardım çığlığı aileyi korkutabilir. Ancak kardeş kıskançlığı ile gelişen bu tarz durumlar oldukça sık yaşanmaktadır. Bu konuda yalnız olmadığınızı bilmenizde fayda var. Çocuk ‘Kardeşimi kıskanıyorum’ diyemediği için veya bazen demesi duygularını boşaltması için yeterli olmadığından, oyun burada çocuğun bu duyguyu sönümlendirebileceği bir alan olarak devreye girer.

Oyunla Psikolojik Danışma Nedir? Oyuncaklar Bize Ne Anlatır?


Yetişkin için psikolojik danışma her neyse, çocuk için de oyunla psikolojik danışma odur. Çünkü çocuğun dili oyunlardır. Bazen bilinçli olarak farkında olmadığı şeyleri bile oyunlarda işleyerek dış dünyaya yansıtabilir. Bu yansımalara eşlik etmek, çocuğun iç dünyasında gerçekleştirdiği yolculuğa eşlik etmek demektir. Ailelerin oyun odasında neler yaşandığını çok merak ettiklerini biliyorum. Oyun odası bir sihir değil, çocuğun kendi diliyle çocukla iletişim kurmanın sistematik bir halidir.

İyi Hissetme Süreci: Oyun Odasında Kıskançlık ve Kaygıyla Yüzleşmek


Çocuk bazen oyun odasında bu duygusunu sözel olarak da ifade edebilir. Kardeşinin doğduğundan, anne ve babasının onunla daha fazla ilgilendiğinden bahsedebilir. Bunlar bazen öyle güzel anlarda, çok doğal bir akışta oluyor ki büyülenmemek elde değil. Bazen ise çocuk bunu hiç ifade etmez. Bu yoğun hislerini, oyun odasında bir bebeğe ya da bir hayvana yansıtarak duygusunu boşaltır. Kılıç kalkan alarak içindeki o öfkeyi ve gerilimi dışa vurur. Her çocuğun iyi hissetme süreci birbirinden eşsiz olabilir. Kendine has bir süreç ve kendine has bir ilerleme hızı vardır. Önemli olan, çocuğu henüz hazır olmadığı bir duyguyla yüzleştirmek için acele etmemektir.

Ebeveynlere Kolaylaştırıcı Öneriler

  • Hazırlık yapmak: Ebeveynler, ikinci çocuğa hamile olduklarında adım adım büyük çocuğu kardeşe hazırlamalıdırlar. Annenin hamilelik sürecinde yaşadığı deneyimlere yakından eşlik eden çocuğun kardeşi kabul etmesi daha kolay olacaktır.
  • İlginin paylaşılması: Büyük çocukla özel vakitler planlamak ve bir ebeveyn kardeşe bakıyorken diğer ebeveynin büyük çocukla özel zaman geçirmesi bir rutin haline getirilmelidir.
  • Küçük kardeş gelirken büyük kardeş evden gönderilmemelidir: Büyük çocuğun okula ya da kreşe başlaması, küçük kardeşinin dünyaya gelişine denk gelmemelidir. Özellikle buna çok dikkat etmeleri gerektiğini vurgulamak isterim. “Kardeşim geldi, artık beni istemiyorlar, o yüzden okula gönderiyorlar” düşüncesi güçlü bir şekilde oluşabiliyor.

Bazen ebeveyn her şeyi doğru yapsa da çocuğunuzun kişiliği gereği kıskançlık duygusu güçlü olabilir ve bu konuda zorlanabilir. Sizin destekleriniz süreci kolaylaştırıyorken çözmeye yeterli olmayabilir. Bu gibi durumlarda Kocaeli Psikoloji Evi olarak sizlere destek olabiliriz.  Çocuğunuzun bireysel ihtiyacını göz önüne alarak yaşadığınız zorlanmaya yönelik destek alabilirsiniz.

Ali Duman

Ali Duman

Psikolojik Danışman